Korsanlık faaliyetleri, insanlık tarihinin her döneminde vardı. Ancak hızla gelişen teknolojinin bildiğimiz anlamda korsanlığı bitirmesi beklenirken, maalesef son zamanlarda özellikle Aden bölgesindeki faaliyetler, bunun tam tersinin cereyan ettiğini göstermektedir.
Deniz ticaret akışının ana hatlarından olan Aden Körfez geçişi gün geçtikçe sayısı artan gemi saldırılarının merkezi haline gelmiştir. Dünya devletlerinin savaş gemilerinin bölgeyi tekrar güvenli bölge haline getirmesi beklenirken, bu gemiler dahi saldırılara maruz kalmışlardır.
Deniz ticaretinin tamamlayıcı bir unsuru olan Sigorta Şirketleri de bu faaliyetlerden doğrudan etkilenen kurumlardandır. Özellikle gemilerin personelleriyle birlikte kaçırılmaları, klasik Tekne&Makine ve Harp ile P&I sigortalarının yetersiz bırakmış ve farklı bir sigorta türü olan Kidnap&Ransom (Kaçırma & Fidye) sigortasını ön plana çıkarmıştır. Asıl faaliyet alanı karada insan kaçırılması ve fidye sigortaları olan bu sigorta turu korsanlık faaliyetlerinin başlangıcı ile deniz sektöründe de teminat sağlamaya başlamıştır.
Konunun kapsadığı değişkenlik ve bilinmezliğine bir nebze ışık tutmak ve bu teminat hakkında denizcilik sektörümüzü bilgilendirmek amacıyla Deniz Ticaret Odası’nın işbirliği ile OMNI bir seminer organize etmiştir. Kidnap& Ransom sigorta teminatı sağlayan birkaç şirketten biri olan Londra merkezli ve 100% Lloyds güvencesi veren Griffin ile bu konularda danışmanlık veren G4S şirketi yetkilerinin vermiş olduğu bilgilerin yardımcı olmasını diliyoruz. Katılımcı oranın fazla olması konuya olan ilgiyi de göstermiştir. Bu amaçla, çeşitli sebepler ile seminere katılamamış olanlar için aşağıda kısaca bir özet vermek istedik :
Kidnap&ransom sigortasının temel amacı kaçırılanın güvenli ve zamanında teslimidir. Bir kaçırılma anında sigortacı gerektiğinde korsanlar ile görüşmelerde yardımcı olunması için bu konularda tecrübeli danışman firmalar istihdam edilmesini tavsiye eder ve bununla ilgili masrafları karşılar. Poliçe ile sağlanan sigorta teminatı, sadece fidye ödemesi değil, bu aşamaya gelene kadar yapılan masrafları da teminat limitine kadar karşılar.
Korsanlık faaliyetleri ağırlıklı olarak Aden körfezinde görülmesine rağmen, Kızıldeniz, Doğu Afrika kıyıları (Tanzanya, Kenya, Somali), Nijerya (Lagos ve River Delta), Malaca Boğazı, Singapur geçişi, Endonezya, Filipinler-Çin Denizi, Brazilya ve Peru gibi bölgelerde de aynı tur faaliyetlere rastlanmaktadır. Mother Ship de denilen üs gemiler vasıtasıyla kıyıdan 900 milden uzakta dahi saldırı gerçekleştirilebilmektedir.
2009 yılı içinde Mayıs ayına kadar gemilere karşı 114 saldırı gerçekleşmiş ve bunların 71’i Aden Körfezinde cereyan etmiş olması konunun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Bu saldırılar neticesinde 29 gemi kaçırılmış, bunların 17’si yine Aden Körfezinde gerçekleşmiştir. Askeri gemilerin varlığına rağmen sadece Aden’de 25% başarı oranı kaygı duyulacak bir rakamdır.
Genel kanı; kaçırma oranları ve ödenen fidye rakamları göz önüne alındığında, korsanlık olaylarının henüz görülmediği ülkelere de sıçraması riskidir.
Bu konuda birçok kaynakta araştırmalar yayınlandığı için, aşağıda verilen seminerden elde edilen pratik bilgiler vermeye çalıştık:
Korsanlar hangi gemiler hedef almakta :
- Düşük hızda giden gemiler (Bugüne kadar 15knt ve üzeri hızda giden gemilere yönelik bir kaçırma gerçekleşmemiştir.)
- Romorkör ve balıkçı tekneleri
- Büyük gemiler (süpertanker ve büyük dökmeciler)
- Özel Yatlar
Korsan saldırısına karşı yapılabilecekler :
- Değerlendirme : seyir edilen alandaki korsanlıkla ilgili son bilgilerin takip edilmesi
- İrtibat : Güvenlik için görevli donanma merkezi ile irtibata geçilmesi
- Gizlilik : Geminin zaman ve rotasının mümkün olduğu kadar gizli tutulması
- Eğitim : Acil durumlar için personelin eğitilmesi
- İletişim : Acil durumda gönderilmek üzere mesajların ve telsiz iletişimin hazır tutulması.
Alınabilecek güvenlik önlemleri :
- Personel için sığınma yeri hazırlanması
- Dikenli tel ile geminin çevrilmesi
- Yüksek basınçlı su sıkabilmek için hortumların hazırlanması
- Erken uyarı radarı
- Gözcü sayısının arttırılması
- Yaşam mahalli ve köprüüsütü girişlerinin (lumbuzlar dahil) saç vb. ile tıkanması
- Gemi geneli alarm sistemi
- Saldırı durumunda gemi hızının mümkün olduğu kadar arttırılması ve kaçınma manevraları yapılması
Kidnap&Ransom Sigortası neleri/kimleri teminat altına alır (poliçe teminat limitine kadar) :
- Personel ve gemi üzerinde yasal olarak bulunanlar (pilot,surveyor, acenta vb.)
- Fidye
- Fidyenin teslimat esnasında kaybı
- Danışman ücreti ve masrafları
- Yasal masraflar
- Dinlenme ve rehabilitasyon
- Personel kazaları
- Ek masraflar
Ek bir teminat olarak Loss of Hire teminatı da poliçeye dahil edilebilmektedir.
|
